ماشین را کاور کنیم، PPF بزنیم یا رنگ کنیم؟

اگر رنگ ماشین سالم است و می‌خواهید سالم بماند، PPF بزنید. اگر از رنگ ماشین خسته شده‌اید، کاور رنگی گزینه برگشت‌پذیر است، به شرط اینکه اول تکلیف قانونی‌اش را روشن کنید. رنگ کامل فقط وقتی منطقی است که رنگ فعلی واقعاً از دست رفته باشد؛ چون در بازار ایران ماشین تمام‌رنگ معمولاً ۲۰ تا ۳۰ درصد ارزان‌تر از نمونه بی‌رنگش فروش می‌رود.

سه کار با سه هدف متفاوت

کاور (همان رپ) یک فیلم نازک وینیلی چسب‌دار است که روی رنگ اصلی کشیده می‌شود و رنگ یا جلوه بدنه را عوض می‌کند: مات، براق، متالیک یا کروم. فیلم 3M 2080، یکی از فیلم‌های سرشناس کاور، با چسبش حدود ۰٫۱۱ میلی‌متر ضخامت دارد.

PPF یا فیلم محافظ رنگ، فیلم شفاف پلی‌یورتانی است که کارش محافظت است، نه تغییر رنگ. ضخامتش نزدیک دو برابر کاور است؛ مثلاً XPEL Ultimate Plus حدود ۰٫۱۹ میلی‌متر. لایه رویی‌اش خط‌وخش‌های سطحی را با گرما، مثلاً آب گرم، به حالت اول برمی‌گرداند؛ ولی به گفته خود سازنده، خراشی که از فیلم رد شده باشد خوب نمی‌شود. PPF برای سنگ‌ریزه جاده و خط‌وخش پارکینگ ساخته شده و روی طلق چراغ هم کاربرد دارد؛ مخصوصاً بعد از پولیش، که در مطلب هدلایت گفتیم.

ویژگی	کاور رنگی	PPF شفاف	رنگ
کارش	عوض کردن رنگ و جلوه	محافظت از رنگ اصلی	عوض کردن یا ترمیم رنگ
برگشت‌پذیر است؟	بله، با حرارت جدا می‌شود	بله	نه
مجوز تغییر رنگ	اگر رنگش با رنگ مدارک فرق کند، لازم است	نه، رنگ عوض نمی‌شود	اگر رنگ عوض شود، لازم است
اثر روی فروش	رنگ کارخانه زیرش سالم می‌ماند	رنگ کارخانه زیرش سالم می‌ماند	ماشین «رنگ‌شده» حساب می‌شود

آفتاب ایران با فیلم چه می‌کند

دشمن اصلی کاور آفتاب است، آن هم بیشتر روی سطح‌های افقی. 3M ضمانت همین فیلم را بر اساس آب‌وهوا و زاویه سطح داده است: در اروپای مرکزی و شمالی ۸ سال برای درها و سطح‌های عمودی و ۳ سال برای سقف و کاپوت؛ در گرم‌ترین منطقه‌اش ۶ سال و فقط ۱ سال. ایران روی نقشه ضمانت 3M منطقه‌ای ندارد، ولی همسایه‌های گرممان، از عراق و کشورهای حاشیه خلیج فارس تا پاکستان و افغانستان، همه در همان گرم‌ترین منطقه‌اند. پس انتظار داشته باشید سقف و کاپوت زودتر از بقیه خراب شوند، به‌خصوص اگر ماشین در کوچه زیر آفتاب مرداد اهواز می‌خوابد. خود 3M توصیه می‌کند ماشین کاورشده در پارکینگ سرپوشیده بماند.

جنس فیلم هم فرق می‌کند. فیلم‌های خوب کاور «ریخته‌گری‌شده» (cast) هستند؛ کم جمع می‌شوند و روی انحناها می‌مانند. فیلم‌های ارزان‌تر «کلندری» (calendered) با غلتک پرس می‌شوند، با گرما و زمان جمع می‌شوند و لبه‌هایشان عقب می‌کشد. از نصاب بپرسید فیلم مال کدام سازنده و از چه نوعی است.

PPF هم همه‌اش یکی نیست. XPEL برای Ultimate Plus ده سال ضمانت در برابر زرد شدن، تاول زدن، ترک و جدا شدن می‌دهد؛ همان بلاهایی که سر فیلم بی‌کیفیت می‌آید.

کاور رنگی هم تغییر رنگ حساب می‌شود

ماده ۳۰ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی تعویض رنگ بدون مجوز را ممنوع کرده و ماده ۲۱ آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی می‌گوید مالک باید پیش از تغییر رنگ، از واحد شماره‌گذاری مجوز بگیرد. کسی که بی‌مجوز رنگ را عوض کند، طبق همان ماده ۳۰ و به تشخیص مرجع رسیدگی، جریمه‌ای به اندازه یک‌چهارم تا یک‌هشتم قیمت رنگ تغییریافته می‌دهد.

درباره کاور، خودرو۴۵ در مرداد ۱۴۰۵ نوشته که کاور با رنگی غیر از رنگ ثبت‌شده در مدارک مجاز نیست و فقط کاور هم‌رنگ یا نزدیک به رنگ اصلی مانعی ندارد. گزارش خبرگزاری صداوسیما هم پیش‌تر همین را درباره برچسب‌های مات و متالیک گفته بود. اسفند ۱۴۰۳ هم رئیس مرکز اطلاع‌رسانی پلیس راهور تهران گفت هر تغییر ظاهری بدون مجوز تخلف است و پلیس ماشین‌های تغییریافته را توقیف می‌کند.

راه قانونی تغییر رنگ این است: درخواست در مرکز تعویض پلاک، بررسی اصالت ماشین و صدور مجوز، اجرای کار، و برگشت به همان مرکز تا رنگ جدید در برگ سبز و کارت ثبت شود. رنگ ماشین‌های نظامی و انتظامی، تاکسی و امدادی و رنگ‌های استتاری مجوز نمی‌گیرند. اگر کاور رنگ دیگری می‌خواهید، قبل از خرید فیلم از مرکز تعویض پلاک بپرسید دقیقاً چه مجوزی لازم است. برای PPF مات روی رنگ براق هم بپرسید، چون جلوه بدنه را عوض می‌کند.

موقع فروش چه می‌شود

بازار دست‌دوم ایران به رنگ‌شدگی حساس است. جدول‌های عرف بازار که کارشناس‌ها و سایت‌های بیمه منتشر می‌کنند، برای هر قطعه رنگ‌شده چند درصد و برای ماشین تمام‌رنگ ۲۰ تا ۳۰ درصد افت قیمت در نظر می‌گیرند. تغییر رنگ قانونی هم این افت را از بین نمی‌برد، چون خریدار فقط می‌بیند ماشین رنگ خورده است.

برگ برنده کاور و PPF همین‌جاست: رنگ کارخانه زیرشان دست‌نخورده می‌ماند. فقط یادتان باشد ضخامت‌سنجی که خریدار روی بدنه می‌گذارد، فاصله تا ورق فلزی را می‌خواند و فیلم را هم جزو لایه‌ها حساب می‌کند؛ پس قطعه فیلم‌خورده ممکن است عدد قطعه رنگ‌شده را نشان دهد. فاکتور نصب را نگه دارید و از اول به خریدار بگویید.

یک ریسک دیگر هم هست: فیلم وقتی جدا می‌شود، ممکن است تکه‌ای از رنگ ضعیف یا رنگ کارگاهی را با خودش بکند. 3M در ضمانت‌نامه همین فیلم نوشته که کنده شدن رنگ هنگام جدا کردن فیلم را پوشش نمی‌دهد، و جدا شدن فیلم را هم فقط در طول دوره ضمانت وعده داده است. به گفته خود 3M، فیلم کهنه و آفتاب‌خورده شکننده می‌شود و محکم‌تر می‌چسبد؛ یعنی تکه‌تکه و با چسب باقی‌مانده جدا می‌شود.

نصاب از برند فیلم مهم‌تر است

فیلم خوب با نصب بد، نتیجه بد می‌دهد. لبه‌ها، مثلاً دور درها و لبه آینه‌ها، باید به پشت قطعه برگشته باشند و بلند نشده باشند. درزها باید در جای کم‌دید باشند و روی رنگ نباید جای تیغ باشد. 3M برای بریدن فیلم روی بدنه نوار مخصوصی بدون تیغ ساخته و خودش نوشته که با آن دیگر خطر بریدن رنگ وجود ندارد؛ یعنی کاتر روی بدنه ریسک واقعی است. اگر قرار است بادی‌کیت هم ببندید، اول آن را نصب و رنگ کنید و بعد سراغ فیلم بروید.

نگهداری هم بخشی از کار است. 3M می‌گوید فیلم را برس نکشید و با شوینده تند نشویید. کارچر هم مجاز است، ولی نازلش باید دست‌کم ۳۰ سانتی‌متر دور و تقریباً عمود بر سطح باشد و آب را از بغل به لبه فیلم نزند؛ این را به کارگر کارواش بگویید.

پیش از پول دادن، این‌ها را بپرسید:

• فیلم مال کدام سازنده است و از نوع cast است یا نه؟
• ضمانت فیلم و ضمانت نصب چند سال است و کتبی می‌دهند؟
• روی ماشین با کاتر می‌بُرند یا با نوار بدون تیغ؟
• لبه‌ها را پشت قطعه برمی‌گردانند یا لب‌به‌لب می‌بُرند؟
• اگر رنگ عوض می‌شود، مجوزش را گرفته‌اید؟