موتور XU7 در ۴۰۵، پارس و سمند؛ کدام کارها ارزش خرج دارد؟
XU7 پژو ۴۰۵، پارس و سمند را بشناسید و ببینید سرویس، خنککاری، ریمپ، هدرز و میلسوپاپ چه ارزشی دارند، ضعف این موتور کجاست و کدام خرجها پول دور ریختن است.
اگر ۴۰۵، پارس یا سمندی با موتور XU7 دارید، بهترین پولی که میتوانید خرج قدرتش کنید معمولاً اصلاً خرج «تیونینگ» نیست: سرویس کامل و یک سیستم خنککاری بیعیب. بعد از آن ریمپ ارزانترین قدم است و هدرز فقط همراه ریمپ معنا پیدا میکند. هر چه جلوتر بروید، هر اسببخار گرانتر میشود؛ این موتور هشتسوپاپ برای قدرت زیاد ساخته نشده است.
XU7 را بشناسید
XU7 موتور ۱٫۸ لیتری خانواده XU پژو است. ایرانخودرو نسخه هشتسوپاپ آن را با کد XU7JP، که در ایران به L3 معروف است، اول در پارس و بعد در سمند و ۴۰۵ جیالایکس به کار برد. حجم دقیقش ۱۷۶۱ سیسی است، هر سیلندر دو سوپاپ دارد و یک میلسوپاپ بالای سرسیلندر آنها را باز و بسته میکند. ایرانخودرو برایش ۱۰۰ اسببخار در ۶۰۰۰ دور و ۱۵۳ نیوتنمتر گشتاور در ۳۰۰۰ دور اعلام کرده بود.
نسخه تازهتر، XU7P یا XU7 پلاس، از حدود ۱۴۰۱ در پارس آمد. در آن میلبادامک، میللنگ، یاتاقانها، واشر سرسیلندر و بخشی از خنککاری تغییر کرده، قدرت اعلامشده ۹۷ اسببخار و گشتاورش ۱۴۶ نیوتنمتر است و روغن 0W-20 میخواهد. بیشتر نکتههای این مطلب برای هر دو نسخه صادق است، ولی فایل ریمپ و قطعات آنها یکی نیست.
روی XU7 در طول سالها چند ECU مختلف نصب شده است. کارگاههای ریمپ از ساژم SL96 در مدلهای اولیه نام میبرند و بعد از ساژم و والئو S2000، زیمنس و بوش M7.4.4. همه اینها یکجور ریمپ نمیشوند؛ مثلاً کارگاهها SL96 را برای ریمپ مناسب نمیدانند و این ECU از راه پورت OBD هم برنامهریزی نمیشود. پس اولین سؤال از هر تیونری این است که روی ECU ماشین شما چه کرده است.
قدم اول: قدرتی را که از دست رفته برگردانید
بیشتر XU7هایی که در خیابان میبینید کیلومترهای زیادی کار کردهاند. چنین موتوری معمولاً با قدرت کارخانهایاش فاصله دارد و ارزانترین اسببخارها همانهایی است که در این سالها گم شدهاند. شمع و وایر یا کوئل، فیلتر هوا و فیلتر بنزین را نو کنید، انژکتورها را شستوشو و تست کنید و دریچه گاز و مسیر دور آرام را تمیز کنید. نشتی خلأ را، که اغلب از یک شلنگ ترکخورده است، پیدا کنید. با دیاگ خطاهای ذخیرهشده را بخوانید و تست کمپرس بگیرید؛ اگر یک سیلندر کمپرس کمتری دارد، هیچ ریمپی جبرانش نمیکند. این کارها اغلب مصرف سوخت را هم پایین میآورد، که برای موتوری با این مصرف کم چیزی نیست.
خنککاری؛ پاشنه آشیل XU7
معروفترین ایراد XU7 سوختن واشر سرسیلندر است، آن هم معمولاً بعد از یک یا چند بار داغ کردن. واشر که بسوزد آب و روغن قاطی میشود و اگر دیر بجنبید، کار به تراش سرسیلندر میکشد. ایرانخودرو در XU7P دقیقاً سراغ همین نقطه رفت: رادیاتور و واترپمپ بازنگری شدند، منبع انبساط جدا شد و فن در دمای پایینتری روشن میشود.
پس برای XU7، سیستم خنککاری خودش جزو تیونینگ است. رادیاتور تمیز، فنها و رلههایی که بهموقع وارد مدار میشوند، ترموستات سالم، درِ منبعی که فشار را نگه دارد و ضدیخ در همه فصلها، نه آب خالی. هر تغییری که گرمای موتور را بالا ببرد، از ریمپ تهاجمی تا بنزین بیکیفیت، روی همین نقطه ضعف فشار میآورد. جوش آوردن در ترافیک تابستان را مفصلتر نوشتهایم.
ریمپ؛ ارزان، ولی معجزه نمیکند
روی موتور تنفس طبیعی، ریمپ نمیتواند هوای بیشتری وارد سیلندر کند؛ فقط از همان هوا بهتر استفاده میکند. تیونر آوانس جرقه و نسبت سوخت به هوا را در دورهای مختلف تنظیم میکند، واکنش موتور به گاز را تیزتر میکند و اگر بخواهید، دمای روشن شدن فن و حد دور موتور را هم عوض میکند. اینکه ریمپ دقیقاً چه چیزی را عوض میکند را جدا توضیح دادهایم.
کارگاهها برای ریمپ XU7 معمولاً ۱۰ تا ۱۵ درصد افزایش قدرت تبلیغ میکنند. روی یک موتور هشتسوپاپ تنفس طبیعی، انتظار واقعبینانه به پایین این بازه نزدیکتر است و بیشترین تفاوتی که حس میکنید، شتابگیری روانتر و کمی کشش بیشتر در دورهای میانی است. کارگاهها پایین آوردن دمای روشن شدن فن را هم برای محافظت از سرسیلندر پیشنهاد میکنند؛ اگر رادیاتور و فنها سالم باشند، ایده بدی نیست.
یک اشتباه رایج را هم تکرار نکنید. XU7 سالها با بنزین معمولی کار کرده و ایرانخودرو برای XU7P هم اکتان ۸۷ یا ۹۵ را مجاز میداند. فایلی که جرقه را برای بنزین سوپر جلو کشیده، با بنزین معمولی ناک میزند؛ پس فایل را برای همان بنزینی بخواهید که واقعاً میزنید. مکمل اکتان هم برای موتوری که ناک نمیزند قدرتی نمیسازد. راهنمای فنی شرکت شورون درباره بنزین صریح است: اکتانِ بالاتر از آنچه برای جلوگیری از ناک لازم است، عملکرد خودرو را بهتر نمیکند.
هدرز، مکش و میلسوپاپ؛ به ترتیب منطقی
بعد از ریمپ، نوبت تنفس موتور است. هدرز منیفولد دود کارخانه را با لولههای جدا و همطول عوض میکند تا دود هر سیلندر راحتتر بیرون برود. یک سازنده ایرانی برای هدرز XU7 خودش حدود ۷ اسببخار ادعا میکند، عددی که فقط وقتی به دست میآید که نقشه سوخت و جرقه هم با آن تنظیم شود؛ کارگاهها هم برای ماشین هدرزدار ریمپ استیج ۲ پیشنهاد میکنند. بدون ریمپ، هدرز بیشتر صدای موتور را عوض میکند. مقایسه هدرز با اگزوز کامل را هم ببینید.
در مکش، فیلتر هوای قارچی بازی که داخل محفظه داغ موتور بنشیند هوای گرمتری میکشد و در گرد و خاک ایران، موتور را کمتر محافظت میکند؛ ماجرای فیلتر قارچی را جدا نوشتهایم. تیونرها میلسوپاپ کارخانه XU7 را کملیفت میدانند و مسیر طولانی مکش را مانع تنفس در دور بالا. میلسوپاپ با لیفت بیشتر، همراه ریمپ، واقعاً قدرت دور بالا میسازد، ولی گرانتر است، تنظیم دقیق تایمینگ میخواهد و معمولاً دور آرام و کشش دور پایین را کمی بدتر میکند. برای ماشین هرروزه، بیشتر یک سرگرمی پرخرج است.
| کار | هزینه نسبی | چه انتظاری داشته باشید |
|---|---|---|
| سرویس کامل و رفع خطاها | کم | برگشتن قدرت از دسترفته و مصرف معقولتر |
| سالمسازی خنککاری | کم تا متوسط | کمتر شدن خطر سوختن واشر سرسیلندر |
| ریمپ برای بنزینی که میزنید | کم | پاسخ بهتر پدال و چند درصد قدرت |
| هدرز همراه ریمپ استیج ۲ | متوسط | چند اسببخار در دورهای بالا |
| میلسوپاپ پرلیفت همراه ریمپ | متوسط تا زیاد | قدرت دور بالا، به قیمت دور آرام ناصافتر |
| توربو | خیلی زیاد | برای ماشین هرروزه توصیه نمیکنیم |
پولتان را خرج اینها نکنید
چند خرج رایج روی XU7 تقریباً هیچ قدرتی نمیسازد، یا قدرتی که میسازد به دردسرش نمیارزد:
- مکمل اکتان برای موتوری که ناک نمیزند.
- لوله اگزوز خیلی گشاد، که بیشتر صدا میسازد و روی موتور تنفس طبیعی ممکن است گشتاور دور پایین را هم کم کند.
- توربو روی XU7 کارکرده. موتوری که به سوختن واشر سرسیلندر معروف است، بدترین پایه برای بوست است؛ پلیس راهور هم ارتقای موتور را تغییر در ارکان خودرو میداند.
ترتیب درست برای XU7 همان است که در جدول آمد: اول سلامت، بعد خنککاری، بعد نرمافزار و آخر از همه قطعه. یک XU7 سالم و خنک، از هر XU7 تیونشدهای که وسط راه جوش میآورد، زودتر به مقصد میرسد.
