روغن موتور رانا و رانا پلاس؛ چند لیتر و چه گریدی؟
روغن موتور رانا و رانا پلاس با موتور TU5 طبق دفترچه ایران‌خودرو ۳٫۲ تا ۳٫۴ لیتر است و 10W-40 با API SL؛ فاصله تعویض، گیج و رانا پلاس TU5P.
- موضوع
- موتور
- انتشار
- زمان مطالعه
- ۵ دقیقه
عکس: Alireza rnjj · CC BY-SA 4.0 ·ویکی‌مدیا کامنز
در این مطلب
موتور رانا و رانا پلاس‌های TU5 طبق دفترچه ایران‌خودرو (چاپ سپتامبر ۲۰۲۰) ۳٫۲ تا ۳٫۴ لیتر روغن با فیلتر می‌گیرد؛ کدام عدد، به روش خالی کردن روغن کهنه بستگی دارد. گرید مجاز API SL با ویسکوزیته 10W-40 است و روغن و فیلتر هر ۱۰ هزار کیلومتر عوض می‌شود. بعضی رانا پلاس‌های تازه‌تر موتور TU5P دارند و این دفترچه درباره‌شان نیست؛ تکلیفشان در جدول پایین آمده.
رانا ال‌ایکس، رانا پلاس و پلاس پانوراما؛ هر کدام چه موتوری و چند لیتر
دفترچه ۲۰۲۰ رانا ال‌ایکس و رانا پلاس را در یک کتابچه آورده و فقط یک موتور فهرست کرده است: TU5، ۱٫۶ لیتری و ۱۶ سوپاپ، با ۱۰۵ اسب‌بخار و گیربکس دستی ۵ دنده. رانا ولی از آن زمان عوض شده. به نوشته ویکی‌پدیای فارسی، رانا پلاس پانوراما (از ۱۴۰۰، با گیربکس ۶ سرعته) و رانا پلاس ۵ دنده‌ای که پاییز ۱۴۰۴ عرضه شد موتور TU5P دارند. دفترچه رانای TU5P را پیدا نکردیم؛ برای آن نزدیک‌ترین عدد رسمی، یعنی دفترچه تارا که همین موتور را دارد، در جدول آمده و با همین برچسب مشخص شده است.
| رانا | موتور | روغن با فیلتر | گرید | فاصله تعویض |
|---|---|---|---|---|
| ال‌ایکس و پلاس با TU5 (دفترچه رانا، ۲۰۲۰) | TU5، ۱۰۵ اسب‌بخار | ۳٫۲ یا ۳٫۴ لیتر | 10W-40، API SL | هر ۱۰ هزار کیلومتر |
| پلاس با TU5P (عدد دفترچه تارا، ۲۰۲۳؛ نه دفترچه رانا) | TU5P | ۳٫۴ لیتر | 10W-40، API SL | هر ۱۰ هزار کیلومتر یا یک سال |
روغن گیربکس و دیفرانسیل در دفترچه رانا ۲ لیتر است و گریدش نیامده. دفترچه چاپ ۲۰۲۰ برای رانای ۶ سرعته چیزی ندارد.
۳٫۲ یا ۳٫۴ لیتر؛ دفترچه رانا دو عدد دارد
جدول دفترچه برای موتور «با کارتریج قابل تعویض»، یعنی با فیلتر نو، دو عدد می‌دهد و دو پانویس: تخلیه با نیروی جاذبه، یعنی پیچ کارتل، و تخلیه با مکش، یعنی ساکشن. جای پانویس‌ها در جدول چاپی طوری است که خواندنشان یک‌معنا نیست. اگر ظاهر چاپ را بخوانیم، ۳٫۴ لیتر برای پیچ کارتل می‌شود و ۳٫۲ برای ساکشن. دفترچه ۲۰۶ چاپ ۲۰۱۵ برای همین موتور برعکس نوشته: ۳٫۲ با پیچ کارتل و ۳٫۴ با ساکشن. منطق هم با آن می‌خواند، چون با پیچ کارتل کمی روغن کهنه در موتور می‌ماند و کمتر باید ریخت؛ توضیحش در روغن موتور ۲۰۶ آمده است.
ما نمی‌توانیم بگوییم کدام درست است. فرق دو عدد ۰٫۲ لیتر است و راه عملی ساده: کمتر بریزید، موتور را چند ثانیه روشن کنید، چند دقیقه صبر کنید و با گیج تا خط بالا کامل کنید. قوطی ۴ لیتری را کامل نریزید: ۰٫۶ تا ۰٫۸ لیتر بیشتر از این دو عدد است. با قوطی ۵ لیتری ۱٫۶ تا ۱٫۸ لیتر.
گرید روغن رانا؛ SL، 10W-40 و حرف SN و عدد 20W-50
دفترچه سطح کیفی مجاز روغن موتور TU را معادل API 10W40 SL می‌داند و افزودن هر مکملی به روغن را ممنوع می‌کند. روغن را هم از برندهای تأییدشده با بسته‌بندی ایساکو می‌خواهد. SM و SN که روی بعضی قوطی‌ها می‌بینید نسل‌های بعد از SLاند و به گفته API همه ویژگی‌های آن را دارند، پس قوطی SN با 10W-40 خلاف دفترچه نیست. 20W-50 را دفترچه نام نبرده و جایی در آن ندارد. اگر کسی آن را «تابستانی» توصیه می‌کند، دلیلش دفترچه نیست.
تعویض روغن رانا هر چند کیلومتر
جدول سرویس این چاپ تعویض روغن و فیلتر را در هر قدم ۱۰ هزار کیلومتری آورده و سرویس‌های دوره‌ای هر ۱۰ هزار کیلومتر را الزامی می‌داند. «یا یک سال» در جدول رانا نیامده، ولی دفترچه می‌گوید اگر ماشین بیش از ۶ ماه نرفته باشد تعویض روغن لازم است. در شرایط سخت (ترافیک سنگین شهری، توقف‌های کوتاه و مکرر، دنده سنگین در دور بالا، پیمایش کم، گرد و غبار، سوخت نامناسب) دفترچه می‌گوید روغن و فیلتر زودتر عوض شود، ولی عددی نمی‌دهد. دفترچه تارا همین قاعده را صریح نوشته و فاصله را نصف می‌کند، یعنی ۵ هزار کیلومتر؛ ما هم همان را پیشنهاد می‌کنیم. روغنی هم که بیش از ۳ سال از تاریخ تولیدش گذشته نباید بریزید.
مصرف روغن را دفترچه دو جا نوشته و دو عدد داده: در بخش سرویس‌ها حداکثر ۰٫۳ لیتر در هر ۱۰۰۰ کیلومتر و در بخش محفظه موتور ۰٫۵ لیتر. هر کدام درست باشد، سقف است نه حالت عادی؛ ولی یعنی گیج را بین دو تعویض هم باید دید.
گیج رانا؛ دو روش در یک دفترچه
دفترچه برای خواندن گیج دو روش می‌دهد. بخش محفظه موتور می‌گوید ماشین تراز و موتور خنک باشد؛ علامت A حداکثر است و دفترچه می‌گوید هیچ‌گاه بیشتر از آن نریزید، و B حداقل. بخش سرویس‌ها می‌گوید موتور را روشن کنید تا گرم شود، خاموش کنید و ۵ دقیقه بعد بخوانید. دفترچه تارا برای TU5P، که از همین خانواده است، دست‌کم ۳۰ دقیقه خاموشی و موتور سرد می‌خواهد. دو روش یک عدد نمی‌دهند، چون روغن گرم دیرتر به کارتل برمی‌گردد. راه ساده، مثل ۲۰۶: هفته‌ای یک‌بار صبح، قبل از اولین استارت، روی زمین صاف.
زیادی روغن هم مثل کمی‌اش آسیب می‌زند، چون میل‌لنگ آن را کف می‌کند و روغن کف‌کرده خوب روانکاری نمی‌کند. دفترچه فیلتر را در هر تعویض روغن می‌خواهد ولی می‌گوید درپوش فیلتر هر بار لازم نیست عوض شود.
روغن رانا بعد از ریمپ
ماشین ریمپ‌شده گرم‌تر و پردورتر کار می‌کند و با فهرست شرایط سخت جور است. گرید دفترچه را نگه دارید و فاصله را کوتاه کنید؛ جزئیاتش در روغن موتور برای ماشین تیون‌شده و ریمپ رانا و رانا پلاس آمده. اگر رانا در ترافیک تابستان داغ می‌کند، اول خنک‌کاری را درست کنید.
تا سرتان کلاه نرود، قبل از ریختن قوطی این‌ها را نگاه کنید:
- مواد مصرفی را از نمایندگی مجاز بخرید، با برند تأییدشده و بسته‌بندی ایساکو.
- فویل زیر درب سالم و یکدست باشد.
- تاریخ تولید خوانا باشد و از ۳ سال بیشتر نگذشته باشد.
- روی قوطی 10W-40 و API SL یا کلاس بالاتر چاپ شده باشد.
- فاکتور بگیرید، درب را خودتان باز کنید و قوطی خالی را له کنید.
