ریمپ رانا و رانا پلاس؛ ایسیو کدام است و چه چیزی عوض می‌شود؟
رانا موتور بدون توربو TU5 با ۱۰۵ اسب‌بخار دارد و ایسیویش سال به سال عوض شده؛ ایسیو کجاست، رانا پلاس و پانوراما، تغییر واقعی ریمپ و پرسش‌هایی برای تیونر.
- موضوع
- ریمپ و ECU
- انتشار
- زمان مطالعه
- ۶ دقیقه
عکس: قندون · CC BY-SA 4.0 ·ویکی‌مدیا کامنز
در این مطلب
رانا موتور بدون توربو دارد: TU5، ۱٫۶ لیتری و ۱۶ سوپاپ، با ۱۰۵ اسب‌بخار. برای همین ریمپ رانا معمولاً چند درصد قدرت، پدال تیزتر و فن خنک‌تر می‌دهد و بیشتر از این نه. ایسیو، یا کامپیوتر موتور، تصمیم می‌گیرد چقدر بنزین بپاشد و جرقه کی زده شود، و ریمپ دست بردن در جدول‌های نرم‌افزار همین کامپیوتر است. اما ایسیوی رانا یکدست نیست: از ۱۳۹۱ تا امروز دست‌کم چهار پنج مدل ایسیو روی آن نشسته، و هر مدل روش خواندن و ساختار نرم‌افزار خودش را دارد. تیونری که ایسیوی شما را نشناسد، یا شانسی کار می‌کند یا فایلی را می‌ریزد که برای ماشین دیگری نوشته شده.
رانا ال‌ایکس، رانا پلاس و پلاس پانوراما؛ کدام موتور
به نوشته ویکی‌پدیای فارسی رانا در ۱۳۸۸ معرفی شد و تولیدش از ۱۳۹۱ شروع شد. رانا پلاس، نسخه فیس‌لیفت، از ۱۳۹۹ آمد و رانا پلاس پانوراما (سقف شیشه‌ای، فرمان برقی و گیربکس ۶ سرعته) در ۱۴۰۰؛ تولید پانوراما ۱۴۰۲ متوقف شد. رانا پلاس ارتقایافته، با کنترل پایداری (ESC)، سنسور باد تایر و نشانگر زمان تعویض دنده، از اواخر ۱۴۰۲ آمد.
| رانا | موتور | گیربکس |
|---|---|---|
| ال‌ایکس، پلاس (دفترچه ۲۰۲۰) | TU5، ۱۰۵ اسب‌بخار | دستی ۵ سرعته |
| پلاس پانوراما (۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲) | TU5P | ۶ سرعته |
| پلاس (از پاییز ۱۴۰۴) | TU5P | دستی ۵ سرعته |
سطر اول از دفترچه ایران‌خودرو چاپ سپتامبر ۲۰۲۰ است که ۱۰۵ اسب‌بخار در ۵۸۰۰ دور و ۱۴۲ نیوتن‌متر در ۴۰۰۰ دور می‌نویسد؛ دو سطر بعد از ویکی‌پدیاست و موتور را دفترچه‌ای برایش نیافتیم. یک فروشنده ایسیو هم ایسیوی EZU را برای رانا، ۲۰۶ و ۲۰۷ با موتور TU5P و گیربکس ۶ دنده عرضه می‌کند که با آن می‌خواند. TU5P نسخه ارتقایافته TU5 با زمان‌بندی متغیر سوپاپ است و ۲۰۷ و تارا هم دارندش؛ جزئیاتش در ریمپ ۲۰۷ آمده است.
ایسیو رانا هر سال کدام بوده
ایسیوی رانا هیچ سالی یکی نبوده و فهرست زیر، که منبعش کارگاه‌های ریمپ و فروشنده‌های ایسیوست، سال‌ها را تقریبی می‌دهد:
- رانا ای‌ال، ۱۳۹۱ و ۱۳۹۲: کانتیننتال SIM2K (فقط یک کارگاه).
- رانا ال‌ایکس دریچه گاز سیمی، حدود ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۶: زیمنس با برند کروز. هر سه منبع ما، یک کارگاه، یک راهنمای ایسیو و یک فروشنده، زیمنس را برای رانا نام برده‌اند.
- رانا ال‌ایکس با دریچه گاز برقی: SSAT (حدود ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۸)، ایزی‌یو ۲٫۵ و بوش ME17 (حدود ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۸) و غرب استیل یا MAW (حدود ۱۳۹۷ تا ۱۳۹۹). این فهرست از یک کارگاه است و سال‌هایش روی هم می‌افتد.
- رانا پلاس یورو ۵: یک کارگاه EZU (ساخت کروز) و MAW را نام می‌برد و یک فروشنده هم EZU را برای رانا می‌فروشد.
پس سال ساخت سرنخ می‌دهد ولی ایسیو را از روی آن نمی‌شود تشخیص داد. توضیح اینکه EZU و MAW و بقیه چه هستند در ریمپ ۲۰۷ آمده؛ رانا و ۲۰۶ و ۲۰۷ تا حد زیادی ایسیوهای مشترک دارند. حرف «ایسیو رانا مدل ۹۲ یا ۹۵» هم جواب یکتا ندارد: فهرست بالا نشان می‌دهد دو سه مدل در یک سال هم ممکن است. تنها راه مطمئن خواندن مدل و شماره نرم‌افزار با دیاگ (دستگاه عیب‌یاب) است.
ایسیو رانا کجاست
دفترچه رانا، برخلاف دفترچه ۲۰۷، جای ایسیو را نشان داده است. نقشه محفظه موتور موتور ۱٫۶ لیتری ۱۶ سوپاپ (۱۰۵ اسب‌بخار) ایسیو را با شماره ۹ مشخص کرده، نزدیک باتری و جعبه فیلتر هوا، و در بخش کروز کنترل می‌گوید این قطعه در محفظه موتور نصب است. جای دقیق‌تر را از نقشه نمی‌توان گفت. پیش از ریمپ هم لازم نیست خودتان دنبالش بگردید، چون تیونر آن را با دیاگ می‌شناسد.
ریمپ رانا چه چیزی را عوض می‌کند
قاعده همان است که در ریمپ دقیقاً چه چیزی را در ECU عوض می‌کند آمده: چند درصد، نه بیشتر. اگر رقم رایج ۵ تا ۱۰ درصد را بگیریم، روی ۱۰۵ اسب‌بخار حدود ۵ تا ۱۰ اسب‌بخار می‌شود. این برآورد ماست، نه اندازه‌گیری، و تا قدرت قبل و بعد را در یک روز روی یک داینو (دستگاه سنجش قدرت روی چرخ‌ها) ندیده‌اید، همه ادعاها فقط ادعاست.
بیشتر آنچه بعد از ریمپ حس می‌کنید پاسخ پدال است. دفترچه رانا در بخش کروز کنترل، که در همه ماشین‌ها نیست، تراتل را «دریچه گاز برقی» می‌نامد؛ در ماشین‌های با دریچه برقی پدال سنسوری است که خواسته راننده را به ایسیو می‌رساند. همان کارگاهی که فهرست ایسیوها را داده، این‌ها را از ایرادهای نرم‌افزاری رانا می‌شمارد که ریمپ رفع می‌کند: دمای زیاد آب، صدای ناک در دور پایین، مکث بین دنده یک و دو، خطای کاذب کاتالیست و تأخیر پدال. درباره رانا پلاس یورو ۵ هم می‌گوید کالیبراسیون یورو ۵ پاسخ پدال را کند می‌کند. این‌ها ادعای یک کارگاه است و مستقل تأییدشان نکردیم.
دمای روشن‌شدن فن در نرم‌افزار ایسیو است و کارگاه‌ها آن را حدود ۵ درجه پایین می‌آورند. اگر زیادی پایین بیاورند، فن تقریباً همیشه کار می‌کند و موتور فن و باتری زودتر خسته می‌شوند؛ و اگر رانا واقعاً داغ می‌کند، اول رادیاتور و ترموستات را ببینید. «کاتاف» هم که کنار «رانا ریمپ‌شده» جستجو می‌شود یعنی دوری که ایسیو در آن سوخت را قطع می‌کند، همان محدودکننده دور. یک کارگاه می‌گوید با ریمپ آن را بالاتر می‌برند. برداشت ما این است که این کار موتور استاندارد را به دوری می‌کشد که برایش ساخته نشده؛ اگر تیونر پیشنهاد بالا بردنش را داد، دلیلش را بپرسید.
بنزین و ریمپ
دفترچه رانا می‌گوید ایران‌خودرو سوختی با شاخص RON 93 یا بالاتر توصیه می‌کند. بنزین معمولی جایگاه‌ها حداقل ۸۷ اکتان است. فایلی که برای اکتان بالاتر نوشته شده ممکن است با بنزین پایین‌تر ناک بزند، یعنی بخشی از مخلوط پیش از رسیدن شعله خودبه‌خود منفجر شود. فایل را برای بنزینی بخواهید که واقعاً می‌ریزید؛ بقیه‌اش در ناک موتور و اکتان بنزین ایران آمده.
گارانتی و پیش از ریمپ به تیونر چه بگویید
دفترچه رانا در بخش «موارد خارج از پوشش گارانتی» «هرگونه تغییرات در خودرو و تقویت آن (تغییر در مشخصات محصول نظیر تغییرات در موتور)» را آورده و می‌گوید ایران‌خودرو درباره قسمت‌های تغییریافته تعهدی ندارد. اینکه ریمپ موتور را خراب می‌کند یا نه را در معایب ریمپ جدا بررسی کرده‌ایم.
- مدل ایسیو و شماره نرم‌افزار را از دیاگ بگیرید و به تیونر بگویید.
- بپرسید ایسیو را چطور می‌خوانند، و فایل اصلی را روی فلش یا گوشی خودتان می‌دهند یا نه.
- پیش از ریمپ دیاگ بزنید و ایراد قطعه‌ها را رفع کنید: کویل، شمع، سنسور اکسیژن، سوئیچ ترمز. ریمپ این‌ها را درست نمی‌کند.
- اگر هدرز یا کیت مکش دارید بگویید و فایل را برای همان بخواهید.
- قدرت قبل و بعد را روی یک داینو و در یک روز ببینید.
اگر فقط یک کار بکنید، مدل ایسیو و شماره نرم‌افزارش را از یک دیاگ بگیرید. روغن را هم با گرید و حجم دفترچه نگه دارید: روغن موتور رانا و رانا پلاس آن را باز کرده است.
